AI is geen IT-project. Dus behandel het ook niet zo.

September

2026

Als Lead AI bij Arlande ziet Jeroen Lafeber dagelijks hoe organisaties worstelen met AI. Niet met de technologie (die werkt meestal verrassend goed) maar met alles er omheen. Mensen experimenteren, teams ontdekken kansen, bestuurders voelen urgentie. En toch blijft echte impact vaak uit.

De vraag die steeds terugkomt: hoe kom je van losse initiatieven naar regie?
In deze blog deelt Jeroen wat hij in de praktijk ziet en wat wél werkt.

Probleem / context

‍De meeste organisaties zijn inmiddels begonnen met AI. Teams gebruiken ChatGPT of Copilot, er ontstaan ideeën en pilots, en ergens in de organisatie groeit het gevoel: hier moeten we iets mee.

Maar als je doorvraagt, ontstaat er ruis.

Wat ik vaak tegenkom:

Iedereen doet iets, maar niemand overziet het geheel
Gebruik ontstaat zonder duidelijke afspraken
Er is energie, maar geen richting

Veel organisaties benaderen AI nog steeds als een technologievraagstuk. Welke tools kies je? Welke use cases leveren iets op?

Maar daar zit het echte probleem niet.

AI verandert hoe mensen werken, hoe ze keuzes maken, en hoe ze verantwoordelijkheid nemen.
En daarmee is het geen IT-project, maar een veranderopgave.

Visie

‍Mijn overtuiging: AI-adoptie begint niet met strategie, maar met gedrag.

Daar wijk ik bewust af van veel klassieke aanpakken.

Wat veelal gebeurt, is dat organisaties eerst beleid en governance optuigen. Logisch, het geeft controle. Maar in de praktijk organiseer je iets wat nog nauwelijks bestaat.

Wat wél werkt, is om het om te draaien.

Laat mensen eerst ervaren wat AI betekent in hun werk. Laat ze experimenteren, ontdekken, fouten maken. Dáár ontstaat begrip. Dáár ontstaat eigenaarschap.

We hebben dit intern ook zo gedaan.

In zes maanden tijd hebben we bij Arlande al onze collega’s AI‑geletterd gekregen. Niet via één training, maar via een programma waarin experimenteren centraal stond.
En het effect was duidelijk: zodra mensen ervaren wat AI voor hun werk betekent, verandert hun houding.

"Ik nam zelf nooit de tijd om gewoon eens te experimenteren met AI. Maar doordat we het samen deden en ik een paar praktische voorbeelden kreeg, begon ik mogelijkheden te zien voor mijn eigen werk. Inmiddels gebruik ik AI bijna dagelijks."

Van terughoudend naar nieuwsgierig. Van sceptisch naar betrokken.

"Ik dacht eerlijk gezegd dat AI vooral iets voor techneuten was. Na één workshop had ik al drie toepassingen gevonden die mij elke week tijd besparen."

Dat bereik je niet met beleid alleen. ‍

Praktijkobservaties

‍In meerdere trajecten zie ik steeds dezelfde patronen terugkomen.

Professionals gebruiken AI, maar bespreken het niet.
Niet omdat ze niet willen, maar omdat er geen kader is.

Teams bouwen steeds meer op AI, zonder echt te begrijpen wat er gebeurt.
De output wordt gebruikt, maar nauwelijks kritisch bekeken.

En organisaties wachten op “de juiste strategie”.
Waardoor ze in de praktijk blijven hangen in experimenten zonder echte impact.

Wat daaronder zit, is onzekerheid.

Onzekerheid of mensen het wel 'kunnen', of iets wel goed genoeg is en wat ze nou wel en niet mogen doen. Daarnaast horen we vaak dat AI hun werk overneemt. Terwijl het in de praktijk hun toegevoegde waarde juist versterkt.

Zolang die spanning blijft bestaan, blijft AI iets naast het werk in plaats van onderdeel ervan.

Mijn tips

wil je AI succesvol laten landen in je organisatie? Begin dan hier.

Begin bij gebruik, niet bij beleid
Zonder (positieve) ervaringen blijft AI abstract en vrijblijvend.

Maak experimenteren expliciet onderdeel van het werk
Anders gebeurt het wel, maar onder de radar.

Investeer in AI-geletterdheid als beweging
Niet één training, maar continu leren in de praktijk.

Organiseer structuur pas als er iets te structureren is
Governance zonder gebruik blijft papier.

Kies voor richting, niet voor perfectie
Wachten op de ideale aanpak vertraagt alles.

We hebben deze principes verwerkt in onze routekaart voor succesvolle AI-implementatie:

Samen met de organisatie kijken we op welk van de onderwerpen aandacht nodig is en realiseren daarmee de gewenste versnelling.

Dus tot slot

AI is geen toekomstvraag meer. Het gebeurt al, in vrijwel iedere organisatie.

De vraag is niet of je ermee aan de slag gaat.
De vraag is hoe.

Laat je het ontstaan…
of ontwikkel je het bewust?

Regie begint niet met controle.
Regie begint met begrip.

Wil je weten waar jouw organisatie staat en hoe we samen de volgende stap kunnen zetten? Kom in de lucht. Want zelfs de beste AI weet niet wat jouw organisatie nodig heeft zonder een goed gesprek.